Jurnal tarixi

Tashkil etilishi va rivojlanishi

“Texnosfera xavfsizligi” jurnali 2022-yilda “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti (keyingi o‘rinlarda — Institut) tomonidan tashkil etilgan. Jurnalning ta’sischisi va nashriyotchisi Institut hisoblanadi. Jurnal O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligining 2022-yil 12-oktyabrdagi 042945-sonli ruxsatnomasini olgan. Tarixiy arxivda 2022-yilgi 1-son va keyingi yillardagi sonlar mavjud.

Jurnalning rasmiy saytidagi ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2024-yil 31-yanvardagi 45-sonli qarori bilan jurnal texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajalariga talabgorlarning dissertatsiyalari asosiy ilmiy natijalarini nashr etish tavsiya etilgan ilmiy nashrlar ro‘yxatiga kiritilgan. Mazkur kiritilish aynan ko‘rsatilgan ilmiy sohaga tegishli bo‘lib, jurnalning xalqaro bibliografik bazalarda avtomatik indekslanishini anglatmaydi.

Muhim o‘zgarishlar tarixi

Elektron platformaning rivojlanishi ilmiy nashrlarni taqdim etish va tarqatish usuli bilan bog‘liq bo‘lib, jurnalning qaytadan tashkil etilganini anglatmaydi. Platformaning o‘zgarishi, elektron arxivning shakllantirilishi yoki DOI berilishi o‘z-o‘zidan jurnal nomi, nashriyotchisi, jurnalning tegishliligi yoki tahririy nazorati o‘zgarganini bildirmaydi. Bunday rekvizitlardagi muhim o‘zgarishlar haqiqiy sanalar va tasdiqlovchi hujjatlar bilan alohida qayd etilishi kerak.

2026-yildan elektron nashrni rivojlantirish

2026-yildan boshlab jurnal Open Journal Systems platformasi orqali ilmiy materiallarni elektron shaklda nashr etish va taqdim qilishni rivojlantirmoqda. Jurnalning rasmiy ma’lumotlarida har chorakda nashr etilishi, qo‘lyozmalar yil davomida qabul qilinishi, chop etilgan maqolalarga ochiq kirish ta’minlanishi va ikki tomonlama anonim taqrizlash qo‘llanilishi belgilangan. Tahririy siyosatlar nashr etikasi, taqrizlash, mualliflik, manfaatlar to‘qnashuvi, tadqiqot ma’lumotlarining ochiqligi, tuzatishlar, retraksiyalar, mualliflik huquqi va litsenziyalash masalalarini qamrab oladi.

Elektron platformani rivojlantirish mehnat muhofazasi, sanoat, yong‘in va ekologik xavfsizlik, favqulodda vaziyatlarning oldini olish va xavflarni modellashtirish sohalaridagi tadqiqot natijalaridan foydalanish imkoniyatini kengaytirishga qaratilgan. Amaldagi talablarning e’lon qilinishi ilgari chop etilgan har bir maqola aynan shu tartiblardan o‘tganini anglatmaydi. Hozirgi siyosatlar avvalgi tahririy amaliyotning dalili sifatida orqaga qaytarib qo‘llanilmaydi. Platformani yangilash jurnalning Scopus yoki Web of Science bazalariga kiritilganini bildirmaydi.

DOI ro‘yxatga olinishi va nashrlarni identifikatsiyalash

2026-yilgi 2-son maqolalarining e’lon qilingan elektron yozuvlarida TX-2026 turkumidagi raqamli obyekt identifikatorlari (DOI) qo‘llanilgan. Masalan, “Ish joylarida shovqin ta’sirini baholash va uni kamaytirish bo‘yicha innovatsion yechimlar” mavzusidagi maqolaga 10.35938/TX-2026-2-00001 DOI raqami berilgan. DOI nashrni barqaror identifikatsiyalash va uning bibliografik yozuvi bilan bog‘lashga xizmat qiladi.

https://doi.org/10.35938/TX-2026-2-00001

2026-yilgi maqolalarda DOI mavjudligi tegishli maqolalarning elektron sahifalari bilan tasdiqlanadi. Biroq e’lon qilingan ma’lumotlarning o‘zi jurnal tarixida DOI birinchi marta aynan qaysi sanada ro‘yxatga olinganini qo‘shimcha tekshiruvsiz aniqlash imkonini bermaydi. Shu sababli 2026-yil DOIlar elektron platformada qo‘llanilgani tasdiqlangan davr sifatida ko‘rsatiladi, ammo ularning jurnal tarixida birinchi marta berilgan yili deb qat’iy belgilanmaydi.

DOI ro‘yxatga olingan sana, fayl elektron platformaga yuklangan sana va materialning dastlabki nashr sanasi bir-biridan farq qilishi mumkin. Elektron yozuvlar yangilanganda dastlabki nashr tarixi va to‘g‘ri bibliografik ma’lumotlar saqlanishi zarur. Ilgari nashr etilgan materialga DOI berilishi o‘z-o‘zidan uning yangidan taqrizlanganini yoki qayta nashr etilganini anglatmaydi.

Arxiv va o‘zgarishlarning shaffofligi

Jurnalning tarixiy sayti va yangilangan elektron platformasida turli yillarga oid arxiv materiallari hamda sonlar yozuvlari mavjud. Elektron arxivda 2022, 2023, 2024, 2025 va 2026-yillarga oid sonlar keltirilgan. Ayrim arxiv yozuvlarida jild va sonlar turlicha belgilangan; ularning haqiqiy tarkibi, sanalari va dastlabki bibliografik rekvizitlari asl sonlar asosida aniqlashtirilishi kerak. Ayrim elektron yozuvda maqolaning mavjud emasligi uning ilgari nashr etilmaganini isbotlamaydi.

Tahririy siyosatlar va elektron platformaning yangilanishi eski materiallardagi xatolarni avtomatik tuzatmaydi. Sanalar, raqamlash, nashriyotchi ma’lumotlari, DOIlar, litsenziyalar yoki metama’lumotlardagi nomuvofiqliklar alohida tekshirilishi va Tuzatishlar, retraksiyalar va nashrdan keyingi yangilanishlar siyosatiga muvofiq tuzatilishi lozim. Ilmiy mazmundagi muhim o‘zgarishlar o‘quvchilar uchun ochiq xabarnoma bilan birga berilishi, amaldagi qoidalar esa tarixiy ma’lumotlar o‘rnini egallamasligi kerak.