Maqsad va qamrov
«Irrigatsiya va melioratsiya» — irrigatsiya, drenaj, melioratsiya hamda suv va yer resurslarini barqaror boşqarişga bağişlangan, taqrizlanadigan, oçiq foydalanişdagi ilmiy-texnik jurnal.
Maqsad va xalqaro missiya
Jurnalning maqsadi — suvdan samarali foydalaniş, suğoriladigan yerlar holatini yaxşilaş, gidrotexnika infratuzilmasining işonçliligini ta’minlaş va suv xöjaligini iqlim özgarişiga moslaştirişga xizmat qiladigan ilmiy bilimlar hamda asoslangan muhandislik yeçimlarini tarqatiş. Jurnal uşbu vazifalarga muhandislik, gidrologik, ekologik, agronomik va boşqaruv yondaşuvlarini birlaştiradigan tadqiqotlarni qöllab-quvvatlaydi.
Jurnal barça mamlakatlar mualliflari uçun oçiq bölib, tadqiqot natijalari bilan xalqaro almaşinuvga kömaklaşadi. Özbekiston, Markaziy Osiyo va suv tanqisligi mavjud hamda suğorma dehqonçilik rivojlangan boşqa mintaqalarga alohida e’tibor qaratiladi. Mahalliy va mintaqaviy tadqiqotlar, agar ularning usullari, natijalari yoki aniqlangan çeklovlari ilmiy ahamiyatga ega bölsa, mavjud bilimlar doirasida izohlangan va öxşaş şaroitlar uçun foydali bölişi mumkin bölsa, qöllab-quvvatlanadi.
Fan sohasi va toifalari
Fan sohasi — atrof-muhit fanlari (Environmental Science). Jurnalning ilmiy yönalişini tavsiflaş uçun tahririyat Scopus’da qöllaniladigan All Science Journal Classification (ASJC) tasnifining quyidagi toifalaridan foydalanadi:
| ASJC 2300 | Umumiy atrof-muhit fanlari — General Environmental Science |
|---|---|
| ASJC 2312 | Suv fanlari va texnologiyalari — Water Science and Technology |
Asosiy ilmiy yönalişlar
1. Irrigatsiya tizimlari, drenaj va yerlar melioratsiyasi
Irrigatsiya tizimlarini loyihalaş, ekspluatatsiya qiliş va boşqariş; tuproqlarning suv-tuz rejimi, şörlaniş va şörlangan yerlar melioratsiyasi; sizot suvlari sathini tartibga soliş; kollektor-drenaj tizimlarini loyihalaş va modernizatsiya qiliş; suğoriladigan yerlar holati va ularni tiklaşni baholaş.
2. Gidrotexnika qurilişi va gidravlika
Gidrotexnika inşootlarini loyihalaş, quriş, ekspluatatsiya qiliş va rekonstruksiya qiliş; daryo va kanallar gidravlikasi; gidrodinamik modellaştiriş, özan jarayonlari va oqiziqlar köçişi; suv omborlari xavfsizligi, işonçliligi va ularni boşqariş; infratuzilmaning texnik holati va xavflarini baholaş.
3. Suv resurslarini integratsiyalaşgan holda boşqariş (IWRM)
Suv xöjaligi balanslari, suvni taqsimlaş va hisobga oliş, havza miqyosida rejalaştiriş va transçegaraviy suv resurslarini boşqariş; yer usti va yer osti suvlarining özaro ta’siri; qişloq xöjaligi, boşqa suvdan foydalanuvçilar va ekotizimlar ehtiyojlarini muvofiqlaştiriş; suv sifati va undan foydalaniş bilan boğliq holda suv resurslarini muhofaza qiliş.
4. Suv tejovçi va innovatsion suğoriş texnologiyalari
Tomçilatib, yomğirlatib, tuproq içidan va diskret suğoriş; suğoriş rejimlari va me’yorlarini asoslaş; ekinlarning suv iste’molini boşqariş; texnologiyalarni qöllaşning muayyan şaroitlarida suvdan foydalaniş mahsuldorligi, energiya sarfi, iqtisodiy samaradorlik va ekologik oqibatlarni baholaş.
5. Raqamli texnologiyalar, geoaxborot tizimlari va monitoring
Geografik axborot tizimlari (GIS), masofadan zondlaş, sensorlar hamda suv va yer resurslarining avtomatlaştirilgan monitoringi; xaritalaş va fazoviy tahlil; irrigatsiya, melioratsiya va suvni boşqariş vazifalari uçun qaror qabul qilişni qöllab-quvvatlaş tizimlari, maşinali öqitiş va raqamli modellar.
6. Gidrologiya, iqlim özgarişi va suv bilan boğliq xavflar
Daryo oqimining şakllanişi va özgarişi, suv balansi, gidrologik prognozlaş va modellaştiriş; iqlim özgaruvçanligi va iqlim özgarişining suv bilan ta’minlanganlikka ta’siri; qurğoqçilik, toşqin va suv tanqisligi xavflari; irrigatsiya va suv xöjaligi tizimlarini moslaştiriş.
7. Qişloq va suv xöjaligini mexanizatsiyalaş va avtomatlaştiriş
Suğoriş va drenaj tizimlarini quriş, ularga xizmat körsatiş va ularni ekspluatatsiya qiliş uçun maşinalar, uskunalar va texnologik jarayonlar; nasos qurilmalari va suv yetkazib beriş; uskunalarni boşqarişni avtomatlaştiriş, energiya samaradorligi va ekspluatatsion işonçlilik. Qişloq xöjaligini mexanizatsiyalaş suğorma dehqonçilik, melioratsiya va suvdan oqilona foydalaniş bilan boğliq holda körib çiqiladi.
8. Suv siyosati, iqtisodiyot va institutsional özgarişlar
Irrigatsiya va melioratsiyada suv siyosati, islohotlar, taşkiliy modellar va iqtisodiy vositalarni ilmiy baholaş; suvdan foydalanişni boşqariş, suvdan foydalanuvçilar iştiroki va modernizatsiya natijadorligi. Şaffof metodologiya va asoslangan xulosalarga ega empirik, qiyosiy va nazariy tadqiqotlar körib çiqiladi.
Naşr turlari va kutilayotgan ilmiy hissa
Jurnal original tadqiqot va şarh maqolalarini naşr etadi. Dala, laboratoriya, hisoblaşga asoslangan, nazariy, metodologik va fanlararo tadqiqotlar körib çiqiladi. Şarh maqolalarida adabiyotlarni tanlaşga şaffof yondaşuv, natijalarning tanqidiy umumlaştirilişi va hal etilmagan ilmiy masalalarni aniqlaş bölişi kerak.
Işda aniq tadqiqot savoli yoki maqsadi ifodalanişi, usullar va ma’lumotlar manbalari asoslanişi, tekşiriş mumkin bölgan natijalar taqdim etilişi hamda noaniqliklar, çeklovlar va xulosalarni qöllaş şartlari muhokama qilinişi kerak. Modellar va yangi usullar uçun vazifaga mos tekşiriş, validatsiya yoki taqqoslaş zarur. Salbiy natijalarga ega asoslangan tadqiqotlar va ilgari olingan xulosalarni tekşiradigan işlar bir xil ilmiy mezonlar asosida baholanadi.
Mavzu doirasi
Turdoş tadqiqotlarning asosiy ilmiy hissasi irrigatsiya, melioratsiya, gidrotexnika infratuzilmasi yoki suv resurslarini boşqariş bilan bevosita boğliq bölsa, ular jurnal yönalişiga mos hisoblanadi. Bu ekologiya, agronomiya, iqtisodiyot, mexanizatsiya va raqamli texnologiyalarga oid işlarga ham taalluqlidir.
Umumiy pedagogik işlar, muassasalar faoliyati tavsifi, normativ hujjatlar mazmunining qayta bayoni, reklama materiallari va ilmiy tahlilsiz texnik tavsiflar jurnalning mavzusi va ilmiy maqolalar formatiga mos kelmaydi. Mavzuga muvofiqlik dastlabki tahririy saralaşda, ilmiy sifat esa taqrizlaş jarayonida baholanadi.