Raqamli arxivlaş va uzoq muddatli saqlaş siyosati

Naşr etilgan materiallarni saqlaş, zaxira nusxalarini yaratiş, yaxlitlikni tekşiriş va texnik nosozlik, platforma almaşişi yoki naşr töxtaşidan keyin kirişni tiklaş tartibi.

01. Maqsad va saqlaş tamoyillari

«Irrigatsiya va melioratsiya» jurnali naşr etilgan ilmiy mazmunni, uni aniqlaş va kelgusida foydalaniş imkoniyatini saqlaşni nazarda tutadi. Saqlaş faqat fayllarning mavjudligini emas, ularni oçiş, kelib çiqişini aniqlaş va naşrning amaldagi maqomini biliş imkoniyatini ham qamrab oladi.

Oçiq veb-arxiv sonlarni öqiş imkonini beradi; zaxira nusxasi işçi tizimni tiklaşga xizmat qiladi; mustaqil uzoq muddatli saqlaş alohida taşkil etiş va materiallarning tasdiqlangan topşirilişini talab qiladi. DOI, indeksatsiya, «Arxiv» bölimi yoki ayni serverdagi yana bir nusxa töliq matn mustaqil saqlanayotganini isbotlamaydi.

02. Mas’uliyat va saqlaş rejasi

Institut jurnalning elektron materiallarini saqlaş, texnik tiklaş va kiriş uzluksizligini taşkil etiş uçun mas’ul. Uning data markazi va kutubxonasi zaxira nusxalarini saqlaşda qatnaşadi. Tahririyat naşr etilgan töplamning töliqligi, maqolalar va ularning maqomi haqidagi ma’lumotlarning töğriligiga mas’ul.

Içki rejada mas’ul şaxslar va ularning örnini bosuvçilar, nusxalar tarkibi, saqlaş joylari, tekşiruv davriyligi, zaxira versiyalarini saqlaş muddatlari va favqulodda harakatlar belgilanadi. Xodimlar almaşganda hujjatlar va zarur vakolatlar topşiriladi; saqlaş yagona şaxsiy hisobga boğliq bölmasligi kerak.

03. Saqlanadigan materiallar

  • Naşr etilgan maqola va sonlar mavjud barça formatlarda, rasmlar, jadvallar va jurnal joylaştirgan qöşimça fayllar.
  • Bibliografik metama’lumotlar, identifikatorlar, naşr sanalari, mualliflik huquqi va litsenziyalar haqidagi ma’lumotlar.
  • Tuzatişlar, xavotir bayonotlari, retraksiyalar, versiyalar va tegişli yozuvlar örtasidagi boğlanişlar.
  • Tizimni tiklaş uçun ma’lumotlar bazasi, fayllar ombori va zarur konfiguratsiyaning özaro mos nusxalari.

Har bir arxiv töplamida sonlar, maqolalar va fayllar röyxati hamda şakllantirilgan sana qayd etiladi. Eski arxivdagi böşliqlar, yöq ilovalar va şikastlangan fayllar tiklaş uçun qayd qilinadi. Haqiqiy tarkib tekşirilmasdan barça yillar yoki formatlar saqlanişi da’vo qilinmaydi.

Taşqi ma’lumotlar töplami, dastur kodi yoki repozitoriyga havola jurnal ularning nusxasini saqlaşini anglatmaydi. Bunday obyektlar uçun mas’uliyat tegişli repozitoriy şartlari va materiallar mavjudligi bayonotida belgilanadi.

04. Zaxira nusxalarining davriyligi va mustaqilligi

Jurnal materiallarining zaxira nusxalari Institut data markazi va kutubxonasida saqlaş uçun kamida oyiga bir marta yaratiladi. Yangi son yoki maqola e’lon qilinganda hamda tizimga muhim özgariş kiritişdan oldin qöşimça tiklaş nuqtasi yaratiladi.

Kamida bitta nusxa işçi serverdan ajratilgan va mustaqil kiriş huquqlari bilan himoyalangan muhitda bölişi kerak. Bir serverdagi ikkita papka mustaqil nusxa hisoblanmaydi. Reja nosozlik, tasodifiy öçiriş yoki kiriş huquqi buzilişi oqibatida nusxalarning bir vaqtda yöqoliş xavfini hisobga oladi.

Har bir amalning sanasi, mas’uli, qamrovi, saqlaş joyi va natijasi qayd etiladi. Nusxalaş muvaffaqiyatsiz bölsa, sabab bartaraf etilib, amal qayta bajariladi. Yangi zaxira faylining yaratilişi uning töliqligi yoki tiklaşga yaroqliligini öz-özidan tasdiqlamaydi.

05. Yaxlitlik nazorati va tiklaş

Fayllarning nazorat yiğindilari, hajmi va formati haqidagi ma’lumotlar saqlanadi. Ular uzatiş paytida va belgilangan jadval böyiça tekşiriladi. Mos kelmaslik sababi örganiladi: bu şikastlaniş, ruxsatsiz özgartiriş yoki hujjatlaştirilgan yangi versiya bilan boğliq bölişi mumkin.

Tiklaş imkoniyati alohida sinov muhitida davriy ravişda amalda tekşiriladi. Maqola va ilovalarning oçilişi, ma’lumotlar bazasidagi yozuvlarga mosligi, naşrlar örtasidagi boğlanişlar va ularning maqomi tekşiriladi. Nusxaning muvaffaqiyatli yaratilişi tiklaş sinovi örnini bosmaydi.

Sinov natijalari, xatolar va körilgan çoralar hujjatlaştiriladi. Şikastlangan nusxa soğlom nusxani avtomatik almaştirmasligi kerak. Sinov davriyligi va maqbul tiklaş muddatlari xavflar hamda mavjud imkoniyatlarni hisobga olib içki rejada belgilanadi; bajarilişi iş qaydlari bilan tasdiqlanadi.

06. Formatlar, öqiş imkoniyati va versiyalar

Naşr etilgan asl fayllar va ularni oçiş uçun zarur ma’lumotlar saqlanadi. Saqlaşni rejalaşda formatlar va dasturiy boğliqliklar hisobga olinadi; eskiriş xavfi bölsa, öqiş mumkin bölgan hosila nusxa yaratiladi va ögiriş jarayoni hujjatlaştiriladi.

Format özgartirilgaç, matn, formulalar, jadvallar, rasmlar va ilovalar tekşiriladi. Asosli çeklov bölmasa, dastlabki fayl saqlanadi. Formatni özgartiriş ilmiy mazmun, mualliflik yoki litsenziyani özgartirişga ruxsat bermaydi.

Tuzatilgan versiyalar, xabarlar va retraksiyalar sanalar hamda özaro havolalar bilan saqlanadi. Qaytarib olingan maqola odatda arxivda aniq belgi va xabar bilan qoladi. Faylni yaşirin almaştiriş yoki eski versiyani maqomini körsatmasdan tiklaşga yöl qöyilmaydi.

07. Kiriş va maxfiy ma’lumotlarni himoyalaş

Naşr etilgan oçiq arxiv va xizmat zaxira nusxalarining kiriş tartibi farqlanadi. Ma’lumotlar bazasi, naşr etilmagan qölyozmalar, taqrizlar, şaxsiy ma’lumotlar va konfiguratsiyaga faqat iş ehtiyoji bölgan vakolatli şaxslar kiradi.

Maxfiy axborotli zaxira nusxalari saqlaş va uzatişda himoyalanadi. Hisobga kiriş ma’lumotlari va kalitlar oçiq arxiv paketlariga kiritilmaydi. Tiklaş va sinov yopiq materiallarni oşkor qilmasligi kerak.

Naşr etilgan maqolalarni uzoq muddat saqlaş tahririyat tizimidagi barça şaxsiy ma’lumotlarni muddatsiz saqlaşni anglatmaydi. Xizmat ma’lumotlari muddatlari va çeklovlari maxfiylik siyosati hamda içki reja bilan belgilanadi. Naşr etilgan materialga kirişni çeklaş tuzatişlar va retraksiyalar siyosati böyiça rasmiylaştiriladi.

08. Taşqi xizmatlar va qamrovni tasdiqlaş

Jurnal hozirça materiallar PKP PN yoki LOCKSS orqali saqlanişini da’vo qilmaydi. Institutsional zaxira nusxalari taşqi mustaqil uzoq muddatli saqlaşga tenglaştirilmaydi.

Boşqa xizmatdan foydalaniş ham iştirok şartlari, muvaffaqiyatli depozitlar va haqiqiy qamrov tasdiqlangandan keyingina körsatiladi. Plaginni örnatiş yoki paketni uning qabul qilingani va saqlangani tasdiqlanmasdan yuboriş bunday da’vo uçun yetarli emas.

Ulaniş tasdiqlangaç, xizmat nomi, qamrab olingan yillar va sonlar, aniqlangan böşliqlar, tekşiruv sanasi va maqomni tekşirişning mavjud usuli e’lon qilinadi. Qamrov özgarsa, ma’lumot yangilanadi. Saqlangan materiallarga kiriş tegişli xizmat qoidalari asosida amalga oşiriladi.

Taşqi arxiv işlatilganda ham mahalliy zaxira nusxalaş davom etadi: naşr etilgan mazmunni saqlaş saytni tiklaş uçun zarur baza, hisoblar va sozlamalarni har doim ham qamrab olmaydi.

09. Platforma almaşişi va naşrning töxtaşi

Sayt köçirilganda materiallar migratsiyadan oldin va keyin soliştiriladi. Maqola identifikatorlari, dastlabki sanalar, litsenziyalar, ilovalar va tuzatiş yoki retraksiya maqomlari saqlanadi. Köçiriş ayni maqolaning yangi naşri hisoblanmaydi.

DOI orqali ötiş manzillari röyxatga oliş yozuvlarida yangilanadi, oldingi DOI raqamlari saqlanadi. Imkon qadar eski sahifalardan yönaltiriş örnatiladi va havolalar tekşiriladi. DOI özi töliq matnni saqlamaydi va kirişni taşkil etiş örnini bosmaydi.

Jurnal naşri töxtasa, Institut va kutubxona arxivga kirişni davom ettiriş yoki materiallarni tegişli saqlaş muhitiga topşiriş rejasini amalga oşiradi. Rejada qabul qiluvçi tomon, materiallar tarkibi, huquqlar, havolalar uçun mas’uliyat va öquvçilarni xabardor qiliş belgilanadi. Topşiriş qabul va kiriş imkoniyati tekşirilgaç tugallangan hisoblanadi.

Favqulodda holatda uning kölami va oxirgi tekşirilgan tiklaş nuqtasi aniqlanadi. Tiklangan arxiv kiriş oçilişidan oldin tekşiriladi; jiddiy yöqotişlar yoki çeklovlar haqida öquvçilarga xabar beriladi. Tasdiqlanmagan töliq tiklaş sanasi kafolat sifatida e’lon qilinmaydi.

10. Bajarilişini nazorat qiliş va murojaatlar

Platforma, saqlaş tartibi, mas’ul bölinmalar yoki taşqi xizmat özgarganda, şuningdek, jiddiy hodisadan keyin siyosat qayta köriladi. Rejaning dolzarbligi, nusxalar töliqligi, tiklaş natijalari va ommaviy bayonotlarning hujjatlaştirilgan holatga mosligi tekşiriladi.

Yöq son, şikastlangan fayl, işlamaydigan havola yoki versiya nomuvofiqligi haqida i_m_jurnal@tiiame.uz manziliga xabar beriş mumkin. Maqola yoki son, DOI yoki URL, xato tavsifi va aniqlangan sanani körsating. Murojaatga parollar yoki maxfiy zaxira nusxalari ilova qilinmaydi.

Kasbiy yöriqnomalar

Uşbu siyosat oçiq kiriş, repozitoriyga joylaştiriş, maxfiylik va tuzatişlar siyosatlari bilan birga qöllanadi. Taşqi xizmatlarga havolalar saqlaş tamoyillarini tuşuntiradi va jurnal materiallari ularga topşirilganini tasdiqlamaydi.

Sahifa boşiga


ISSN 2181-1369 (Online)