Tahrir hay’ati siyosati
Tahrir hay’ati jurnalning ilmiy salohiyati va kasbiy rivojlanişini ta’minlaydi. Uşbu siyosat hay’at tarkibi, a’zolarni tayinlaş, ularning iştiröki va faoliyatini baholaş talablarini, şuningdek vakolatlarni yangilaş hamda a’zolar haqidagi ma’lumotlarni ommaga taqdim etiş tartibini belgilaydi.
Mundarija
- Tahrir hay’atining maqsadi va maqomi
- Tarkib va tanlaş mezonlari
- Nomzod körsatiş, tekşiriş va rozilik
- Vakolat muddati va işga kiriştiriş
- Rollar va vazifalarni taqsimlaş
- Amaliy iştirök va kasbiy çeklovlar
- Başqa majburiyatlar va naşrlardagi iştirök
- Baholaş, yangilaş va a’zolikni tugatiş
- Oçiq ma’lumotlar va tarkibning dolzarbligi
- Boğliq siyosatlar va qöllaniş
01. Tahrir hay’atining maqsadi va maqomi
«Geodeziya, kartografiya va geoinformatika» jurnalining tahrir hay’ati jurnal ilmiy yönalişini rivojlantiriş, naşrlar sifatini saqlaş va tahririyat faoliyatini takomillaştirişda qatnaşadigan mutaxassislarni birlaştiradi. A’zolik faqat saytda ismni joylaştirişni emas, balki mazmunli iştirökni nazarda tutadi.
Jurnal muassisi — «Toşkent irrigatsiya va qişloq xöjaligini mexanizatsiyalaştiriş muhandislari» milliy tadqiqot universiteti (bundan buyon — Institut), naşriyoti — «I-EDU GROUP» MÇJ. Institut baş muharrirning asoslangan taqdimnomasi asosida hay’at tarkibini taşkiliy jihatdan rasmiylaştiradi. Baş muharrirni tayinlaş tartibi va tahririyatning muassis bilan munosabatlari Tahririy başqaruv va tahririy mustaqillik siyosati bilan tartibga solinadi.
Uşbu hujjat hay’atga a’zolikni tartibga soladi. A’zolarning şaxsiy tarkibi «Tahrir hay’ati» sahifasida alohida e’lon qilinadi. A’zolikning özi barça qölyozmalar böyiça qaror qabul qiliş yoki butun tahririy arxivga kiriş vakolatini bermaydi.
02. Tarkib va tanlaş mezonlari
Hay’at tarkibini şakllantirişda malakasi tekşirilişi mumkin bölgan kamida beş nafar mutaxassis nazarda tutiladi; hay’at faqat bitta təşkilot xodimlaridan iborat bölmasligi kerak. Uning soni va mutaxassisliklar taqsimoti jurnal mavzusi, qölyozmalar hajmi va haqiqiy iş yuklamasiga moslaştiriladi.
- Sohaviy malaka: geodeziya, kartografiya va geoinformatika yoki jurnal maqsadi va mavzusiga mos boğliq yönalişlarda tadqiqot va naşr tajribasi; zaruratda metodologiya, modellaştiriş va ma’lumotlarni tahlil qiliş böyiça malaka.
- Kasbiy halollik: tahririy qoidalarga rioya qiliş, muhim manfaatlarni oçib beriş va ilmiy işni asosli baholaşga tayyorlik.
- Amalda iştirök etiş imkoniyati: kelışilgan vazifalarga yetarli vaqt ajratiş, tahririyat bilan işçi aloqa va topşirilgan vazifa uçun zarur tilni biliş.
- Ilmiy yondaşuvlar xilma-xilligi: jurnal mavzusi va auditoriyasiga mos turli tashkilotlar, hududlar va ilmiy maktablar mutaxassislarining iştiröki. Xalqaro iştirök haqiqiy faoliyat bilan tasdiqlanişi kerak.
Ilmiy daraja, lavozim, iqtibos körsatkiçlari yoki tanilganlik sohaviy malaka va işlaşga tayyorlikni baholaş örnini bosmaydi. A’zolik pul evaziga sotib olinmaydi va pullik maqolalarni jalb qiliş, öz maqolalarini majburiy naşr etiş yoki jurnal iqtiboslarini oşiriş va’dasiga boğlanmaydi.
03. Nomzod körsatiş, tekşiriş va rozilik
Nomzodlarni baş muharrir, amaldagi hay’at a’zolari va ilmiy tashkilotlar taklif qilişi mumkin; mutaxassisning öz murojaati ham qabul qilinadi. Körib çiqiş uçun kasbiy tarjimayi hol, joriy affilyatsiya, tadqiqotning asosiy yönalişlari, sohaviy iş namunalari va başga tahririy majburiyatlar haqidagi ma’lumotlar taqdim etiladi.
Tahririyat şaxs va malakani mavjud institutsional profillar, naşrlar hamda bevosita yozışmalar orqali tekşiradi. ORCID va başqa identifikatorlar şaxsni aniqlaşga yordam beradi, biroq mazmunli tekşiriş örnini bosmaydi. Ehtimoliy qoidabuzarlik haqidagi hal qilinmagan xabar mazmunan baholanadi va öz-özidan isbotlangan insofsizlik hisoblanmaydi.
Tayinlaşdan oldin nomzodga rol, kutilayotgan yuklama, vakolat çeklovlari, muddat, a’zolikni uzaytiriş va tugatiş şertlari tavsifi beriladi. Yozma rozilik, jumladan elektron poçta orqali tasdiq, majburiydir. Ism, affilyatsiya va rol faqat rozilik olingan hamda tayinlaş rasmiylaştirilgandan söng e’lon qilinadi. Faxriy yoki avvalgi a’zolik körsatilsa, u amaldagi tarkibdan ajratiladi va joriy tahririy iş sifatida taqdim etilmaydi.
04. Vakolat muddati va işga kiriştiriş
Uşbu siyosat kuçga kirgandan keyingi yangi tayinlaşlar va muddatni uzaytirişlar uçun üç yillik muddat belgilanadi. Tayinlaş hujjatida başlaniş va tugash sanalari qayd etiladi. Jurnal ehtiyojlari va a’zoning hissasi baholanişi asosida qayta tayinlaş bir neça marta amalga oşirilişi mumkin; avtomatik uzaytiriş qöllanmaydi. Amaldagi tayinlaşlar şertlari navbatdagi tarkibni körib çiqişda sanalarni orqaga qaytarib özgartirmagan holda aniqlaştiriladi.
İş başlanişidan oldin tahririyat yangi a’zoni jurnal mavzusi, amaldagi siyosatlar va hamkorlik tartibi bilan taniştiradi. Qölyozmalarni işlaş bilan boğliq rol uçun qaror qabul qiliş çeklovlari alohida tuşuntiriladi va OJS bilan işlaşga zarur öquv beriladi. Kiriş huquqi şaxsiy tarzda, topşirilgan vazifalar hajmida beriladi; akkauntni başqa şaxsga beriş taqiqlanadi.
Kelışilgan vazifalar va kutilayotgan yuklama tayinlaşda qayd etiladi hamda zaruratga köra aniqlaştiriladi. Hay’at a’zosi uzoq muddat mavjud bölmasligi, affilyatsiyasi özgarishi yoki topşiriqni bajara olmasligini öz vaqtida xabar qiladi, toki tahririyat işni qayta taqsimlay olsin.
05. Rollar va vazifalarni taqsimlaş
- Baş muharrir hay’at işini muvofiqlaştiradi, kerakli malakalarni belgilaydi, tarkibni taklif qiladi va iştirökni baholaşni taşkil etadi. Uning tahririy qarorlar va vakolatlarni topşirişga doir mas’uliyati başqaruv va taqriz siyosatlari bilan belgilanadi.
- Baş muharrir örinbosari aniq topşirilgan vazifalarni bajaradi va ayrim yönalişlarni muvofiqlaştiradi. Örinbosarlik lavozimining özi manfaatlar töqnaşuvida mustaqillikni anglatmaydi.
- Mavzuviy yoki mas’ul muharrir, agar bunday rol tayinlangan bölsa, öz malakasi va hujjatlaştirilgan vakolati doirasida topşirilgan materiallar bilan işlaydi. Tayinlaş hujjatida u tavsiya berişi yoki yakuniy qaror qabul qilişi körsatiladi.
- Qaror qabul qiliş vakolati bölmagan hay’at a’zolari mavzular va metodlar böyiça maslahat beradi, mos ekspertlarni taklif qiladi, naşr sifatini muhokama qiliş va siyosatlarni qayta körib çiqişda qatnaşadi. Ularning tavsiyalari vakolatli muharrir qarorini almaştirmaydi.
- Tahririyat kotibiyati yozışmalar, topşiriqlar hisobi va oçiq ma’lumotlar dolzarbligini ta’minlaydi; materiallarga texnik işlov beriş ilmiy qaror qabul qiliş huquqini bermaydi.
Vazifalar malaka, mustaqillik va mavjudlikni hisobga olgan holda taqsimlanadi. Hay’atning jamoaviy ovoz berişi alohida maqola böyiça belgilangan qaror tartibini almaştirmaydi. Taşkiliy masalalarni muhokama qiliş iştirökçilarga topşirilmagan maxfiy qölyozmalarga kiriş huquqini bermaydi.
06. Amaliy iştirök va kasbiy çeklovlar
Hay’at yiliga kamida bir marta yuzma-yuz, masofadan yoki hujjatlaştirilgan yozma maslahat orqali işçi muhokama ötkazadi. Naşrlarning jurnal mavzusiga mosligi, yangi malakalarga ehtiyoj, tahririyat işining sifati va jurnalni rivojlantiriş takliflari körib çiqiladi. Natijalar, mas’ullar va kelışilgan harakatlar qayd etiladi.
A’zolar malakali ekspertlarni topişga va maqola qabul qilinişini va’da qilmasdan, bezovta qiluvçi ommaviy xabarlar yubormasdan ilmiy jamoatçilikni jurnal haqida xabardor qilişga kömaklaşadi. Ular öz işlari yoki jurnalga ilmiy jihatdan asossiz havolalarni talab qilmaydi, hamkasblarni qabul qilingan qölyozmalar ulüşi yoki naşrlardan kelgan daromad böyiça baholamaydi.
E’lon qilinmagan işlar haqidagi ma’lumot faqat topşirilgan tahririy vazifa uçun işlatiladi. Maxfiylik va raqamli vositalarga doir talablar tegişli siyosatlarda belgilanadi hamda a’zolik tugagandan keyin ham saqlanadi. Öz vakolatini yordamçiga beriş yoki ruxsatsiz naşrga rozilik bildiriş uçun hay’at nomidan foydalanış mumkin emas.
07. Başqa majburiyatlar va naşrlardagi iştirök
Tayinlaşda va keyin muhim özgarişlar bölganda hay’at a’zosi baş muharrirga başqa tahririy rollari, ular bilan boğliq majburiyatlari va muhim manfaatlari haqida xabar beradi. Bir neçta vazifani birga bajariş kelışilgan topşiriqlarni bajarishga imkon bersa va bartaraf etib bölmaydigan töqnaşuv yaratmasa, ruxsat etiladi. Bir qölyozma böyiça turli jurnallarda qaror qabul qilişda bir vaqtda qatnaşiş yoki materiallarni öziga jalb etiş uçun maxfiy axborotdan foydalanış taqiqlanadi. Baş muharrirga tegışli holatlar başqaruv siyosatiga muvofiq mustaqil mas’ul şaxsga yuboriladi.
Hay’at a’zolarining öz maqolalari Taqriz siyosatiga muvofiq mustaqil mas’ul muharrir tomonidan, manfaatdor şaxsni işlaş va qaror jarayoniga qoşmasdan körib çiqiladi. A’zolik maqolani qabul qiliş yoki naşr muddatini tanlaşda ustunlik bermaydi.
Tahririyat kamida bir muallifi jurnal muharriri, hay’at a’zosi yoki taqrizçisi bölgan e’lon qilingan tadqiqot maqolalari ulüşi oxirgi ikki sonning har birida alohida hisoblanganda 25 foizdan oşmasligini nazorat qiladi. Bunday mualliflar sonidan qat’i nazar, maqola bir marta hisoblanadi. Tekşiriş son tayyorlanişida ötkaziladi; bu çeklovni çetlab ötiş uçun hay’at tarkibi yoki a’zolik tarixi özgartirilmaydi. Bu qoida ilmiy baholaşni almaştirmaydi va tahririyat bilan boğliq mualliflar uçun kafolatlangan kvota yaratmaydi.
08. Baholaş, yangilaş va a’zolikni tugatiş
Baş muharrir kamida yiliga bir marta iştirökni baholaşni taşkil etadi: kelışilgan vazifalarning bajarilişi, maslahatlar sifati, muddatlarga rioya qiliş, manfaatlarni oçib beriş va malakaning dolzarbligi tekşiriladi. Haqiqiy iş yuklamasi, mavjudlik va asosli tanaffuslar hisobga olinadi. Baholaş rolni özgartiriş, qöşimça öqitiş, muddatni uzaytiriş yoki tarkibni yangilaşga asos böladi; qabul qilingan maqolalar soni va şaxsiy iqtibos körsatkiçlari iş sifatining mustaqil mezoni emas.
A’zolik yozma ariza, muddatning uzaytirilmasdan tugashi, vazifalarni doimiy bajara olmaslik, hal etib bölmaydigan manfaatlar töqnaşuvi yoki majburiyatlarning isbotlangan jiddiy buzilişi sababli tugatilishi mumkin. İştirök yetarli emasligi haqida masala tuğilsa, avval holatlar va vazifalarni qayta taqsimlaş imkoniyati anıqlaştiriladi. Salbiy qarordan oldin şaxsga asoslar bildiriladi va javob beriş uçun oqilona imkoniyat yaratiladi.
Tekşiriş davomida jarayonni himoyalaş uçun kiriş huquqini çeklaş yoki muayyan topşiriqdan çetlaştiriş mumkin; bu çora qoidabuzarlikni tan oliş degani emas. Tarkibni özgartiriş haqidagi yakuniy qaror manfaatdor şaxslar qatnaşmagan hujjatlaştirilgan körib çiqiş asosida Institut tomonidan rasmiylaştiriladi. Ilmiy fikrga halol kelışmaslik, sifatsiz maqolani qabul qilmaslik yoki muammo haqida xabar beriş çetlaştirişga asos emas. E’tirozlar Şikoyatlar va apellyatsiyalar siyosatiga muvofiq körib çiqiladi.
A’zolik tugaganda yakunlanmagan topşiriqlar vakolatli muharrirga ötkaziladi, kiriş huquqlari qayta körib çiqiladi va oçiq tarkib yangilanadi. Tahririyatga tegişli yozuvlar kiriş çeklovlari bilan saqlanadi; a’zoning ketişi tahririy qarorlar tarixini öçirişga asos bölmaydi.
09. Oçiq ma’lumotlar va tarkibning dolzarbligi
«Tahrir hay’ati» sahifasida har bir amaldagi a’zoning töliq ismi, tahririy roli, joriy tashkiloti va mamlakati körsatiladi. Imkon qadar tashkilot saytidagi profil va tekşirilgan ORCID qoşiladi; malaka yönalişi öquvçilarga tarkibning jurnal mavzusiga mosligini tuşunişga yordam beradi. Sahifaning yangilaniş sanasi va tahririyat bilan raşmiy aloqa kanali körsatiladi.
Tarkib va rollar saytning barça til versiyalarida bir xil bölişi kerak. Kotibiyat ma’lumotlarni kamida yiliga bir marta soliştiradi va tasdiqlangan özgarişlardan söng navbatdagi yillik tekşirişni kutmasdan yangilaydi. Şaxsiy aloqa ma’lumotlari va başqa oçiq bölmagan axborot roziliksiz joylaştirilmaydi. Agar hay’at a’zosi tahririyat orqali aloqa qilişni afzal körsa, unga kelgan kasbiy murojaat şu kanal orqali yetkaziladi.
10. Boğliq siyosatlar va qöllaniş
Taqriz modeli va qölyozmalar böyiça qarorlar Taqriz siyosatida; başqaruv vakolatlarining taqsimoti Tahririy başqaruv va tahririy mustaqillik siyosatida; manfaatlar töqnaşuvida çetlaşiş esa Manfaatlar töqnaşuvi siyosatida batafsil belgilanadi. Axloqiy xabarlar va şikoyatlar qoidabuzarliklar, şikoyatlar va apellyatsiyalar haqidagi alohida siyosatlar böyiça körib çiqiladi. Uşbu sahifa bu tartiblarni almaştirmaydi.
A’zolik, ma’lumotlarni tuzatiş va kelışilgan majburiyatlarga oid savollar jurnalning aloqa sahifasi orqali yuboriladi: https://journals.tiiame.uz/GCG/ru/about/contact. Hujjat tasdiqlanib, raşmiy e’lon qilingandan keyin qöllanadi. Tasdiq va keyingi özgarişlar sanalari tahririy hisobda qayd etiladi; yangi versiya avvalgi tarkib yoki oldin bajarilgan iş haqida notoğri tasavvur yaratish uçun işlatilmaydi.
Uslubiy yöriqnomalar
Tahrir hay’atini şakllantiriş va baholaşda COPE’ning tegişli tavsiyalari hamda ilmiy jurnallar şaffofligi va sifati böyiça e’lon qilingan mezonlar hisobga olinadi. Quyida belgilangan tayinlaş va iş şartlari jurnalning içki qoidalaridir.