Ma’lumotlar va natijalarni qayta hosil qiliş siyosati
Ilmiy xulosalar kelib çiqişini kuzatiş mumkin bölgan ma’lumotlar va yetarlicha batafsil tavsiflangan metodlarga asoslanishi kerak. Uşbu siyosat natijalarni tekşiriş uçun zarur materiallarga, ularni joylaştiriş, iqtibos keltiriş va saqlaşga doir talablarni, şuningdek ma’lumotlardan foydalanışni asosli çeklaş tartibini belgilaydi.
Mundarija
- Maqsad va qöllaniş sohasi
- Ma’lumotlar va hujjatlar tarkibi
- Metodlar tavsifi va tahlilni tekşiriş imkoniyati
- Joylaştiriş, versiyalar va foydalanış muddatlari
- Ma’lumotlar va kod mavjudligi töğrisidagi bayonot
- Asoslangan çeklovlar va nazorat qilinadigan foydalanış
- Dasturiy kod, modellar va AI
- Iqtibos keltiriş va litsenziyalar
- Qölyozmani körib çiqişda tekşiriş
- Saqlaş, yangilaşlar va murojaatlar
01. Maqsad va qöllaniş sohasi
«Geodeziya, kartografiya va geoinformatika» jurnalining siyosati maqola xulosalariga asos bölgan dastlabki va işlov berilgan ma’lumotlar, dasturiy kod, hisoblaş modellari, protokollar, tasvirlar, xaritalar va başga materiallarga tatbiq etiladi. U öz tadqiqotida yaratilgan hamda qayta foydalanilgan ma’lumotlarni, jumladan maxsus sonlar materiallari va qöşimça fayllarni qamrab oladi.
Bu yerda qayta ishlab natija oliş imkoniyati deganda tavsiflangan ma’lumotlar, metodlar va hisoblaş tartiblaridan foydalanib, e’lon qilingan natijalar qanday olinganini tekşiriş mumkinligi tuşuniladi. Yangi kuzatuvlar bilan tadqiqotni takrorlaş mustaqil tekşiriş hisoblanadi va dastlabki iş materiallarini taqdim etiş örnini bosmaydi. Mualliflar hisob-kitoblarni aynan takrorlaşdagi çeklovlarni, masalan algoritmning tasodifiyligi yoki taşqi xizmatning tarixiy versiyasi mavjud emasligini körsatadilar.
Tadqiqot maqolalari uçun xulosalarni tekşirişga yetarli bölgan eng kam materiallar töplami majburiydir. Umumiy qoidaga köra, u maqola e’lon qilingunga qadar oçiq foydalanışga taqdim etiladi; asosli çeklovlar uşbu siyosat böyiça körib çiqiladi. FAIR tamoyillarini qöllaş materiallarni topiş, ulardan foydalanış, tizimlararo uyğunlik va qayta foydalanış imkoniyatini ta’minlaşni anglatadi; bu himoyalangan ma’lumotlarni şart-saroitsiz oşkor etişni talab qilmaydi.
02. Ma’lumotlar va hujjatlar tarkibi
Eng kam yetarli töplam asosiy hisob-kitoblar, jadvallar, rasmlar va xulosalarni tekşiriş uçun zarur ma’lumotlarni, şuningdek ularni dastlabki kuzatuvlar bilan boğlovçi axborotni öz içiga oladi. Agar tahlilni tekşiriş imkonini bermasa, faqat yakuniy örtacha qiymatlar yoki grafik tasvirlarining özi yetarli emas. Butun loyihaning naşrga aloqador bölmagan materiallarini joylaştiriş talab qilinmaydi.
- Dala va laboratoriya işlari uçun: tajriba birliklari böyiça kuzatuvlar, maydonlar va takrorlar belgilari, sanalar, ölçov şertlari, ölçov birliklari, sifatni baholaş uçun zarur asboblar va kalibrlash haqidagi ma’lumotlar.
- Geofazoviy va vaqt ma’lumotlari uçun: manba, qamrov, koordinatalar tizimi, fazoviy va vaqt aniqligi, ahamiyatli bölganida vaqt mintaqasi, yetişmayotgan qiymatlarga işlov beriş va özgartirişlar. Maxfiy koordinatalar çeklangan foydalanış qoidalari asosida himoyalanadi.
- Hisoblaş işlari uçun: foydalanilgan kiriş ma’lumotlari, muhim çiqiş natijalari, parametrlar va hisobni e’lon qilingan xulosalar bilan boğlaş imkonini beradigan sozlama fayllari.
- Tizimli şarhlar va miqdoriy sintez uçun: qidiruv strategiyasi va sanasi, tanlaş mezonlari, kiritilgan manbalar röyxati, ajratib olingan qiymatlar va hisob-kitoblar; başga şaxslarga tegişli töliq matnli naşrlar zarur huquqlarsiz tarqatilmaydi.
Fayllarga ularning tuzilişi, özgaruvçilar, kodlar, birliklar, yetişmayotgan qiymatlar belgilari, işlov beriş va maqola bilan boğliqlikni tavsiflovçi yöriqnoma ilova qilinadi. Keng tarqalgan, maşina öqiy oladigan formatlar afzal; maxsus formatda dastur va faylni öqiş usuli körsatiladi. Dastlabki raqamli ma’lumotlar mavjud bölsa, jadvallar faqat skan körinişida taqdim etilmaydi.
03. Metodlar tavsifi va tahlilni tekşiriş imkoniyati
Metodlar tadqiqot dizayni, tajriba şertlari, kuzatuvlarni kiritish va çiqarib taşlaş mezonlari, tanlanma hajmi, mustaqil takrorlar, yetişmayotgan qiymatlar va çetki qiymatlarga işlov beriş, hisoblaş formulalari, statistik tartiblar va noaniqlikni baholaşni tavsiflaydi. Texnik takroriy ölçovlar mustaqil tajriba birliklari sifatida körsatilmaydi. Natijalar körilgandan keyin qabul qilingan qarorlar talqinga ta’sir etsa, ular alohida belgilanadi.
Gidravlik, gidrologik va başga modellar uçun boşlanğiş va çegaraviy şertlar, parametrlar, kalibrlash, tekşiriş va muhim farazlar körsatiladi. Mualliflar kalibrlash va tekşiriş ma’lumotlarining ajratilişini hamda xulosalarni başga maydonlar, mavsumlar va iş rejimlariga tatbiq etiş çegaralarini tuşuntiradilar. Asosiy hisob-kitoblarning kelib çiqişini kuzatiş mumkin bölişi, yaxlitlaş va ruxsat etilgan hisoblaş farqlari esa tuşunarli bölişi kerak.
Agar oldindan röyxatdan ötkazilgan protokol yoki tahlil rejasi mavjud bölgan bölsa, unga havola va undan özgarişlar körsatiladi. Keç röyxatdan ötkaziş oldindan röyxatdan ötkaziş sifatida ta’riflanmaydi. E’lon qilingan xulosa uçun muhim salbiy natijalar va tekşiruvlar xulosani kuçliroq körsatiş maqsadida yaşirilmaydi. Bu talablar har bir muhandislik tadqiqotini majburiy röyxatdan ötkazişni belgilamaydi.
04. Joylaştiriş, versiyalar va foydalanış muddatlari
Qölyozma topşirilganda ma’lumotlar va tahlil materiallari muharrir hamda taqrizçilar uçun xavfsiz usulda mavjud bölişi kerak. Maqola e’lon qilingunga qadar minimal töplamning oçiq qismi uyğun sohaviy, institutsional yoki universal repozitoriyga joylaştiriladi. Mualliflar saqlaş şertlari, metama’lumotlari, versiyalarni başqariş tizimi va barqaror identifikatori, afzal holda DOI, mavjud bölgan xizmatni tanlaydilar. Repozitoriy nomining özi uning haqiqiy imkoniyatlarini tekşiriş örnini bosmaydi.
Havola faqat boş sahifaga emas, balki aniq ma’lumotlar töplami va foydalanilgan versiyaga olib borişi kerak. Özgaruvçan taşqi bazalar uçun versiya yoki ma’lumotlarni yuklab oliş sanasi va foydalanilgan ma’lumotlarni olişning aniq mezonlari körsatiladi. Huquqlar mavjud bölsa, foydalanilgan ma’lumotlar nusxasi saqlanadi. Kod işlab çiqiş repozitoriysi, şaxsiy veb-sahifa yoki vaqtinçalik bulut havolasi öz-özidan tadqiqot materiallarining saqlangan versiyasini almaştirmaydi.
Joylaştiriş rejasi va ruxsat etilgan istisnolar maqola qabul qilinişidan oldin kelışiladi. Taqriz uçun vaqtinçalik yopiq havoladan foydalanış mumkin, biroq naşrdan oldin u doimiy havola bilan almaştiriladi. Embargo faqat aniq va asoslangan sabab bilan, kelışilgan tugash sanasi va e’lon qilingan foydalanış şertlari asosida ruxsat etiladi. Başqa maqolalarni tayyorlaş niyatining özi yetarli asos emas.
Kiçik ma’lumotlar töplamlarini faqat muharrir bilan kelışilgan holda, maqola bilan birga mavjud bölsa, aniq identifikatsiya qilingan va qayta tahlil uçun yaroqli bölsa, qöşimça fayllarga joylaştiriş mumkin. Repozitoriy afzal usul bölib qoladi. Faylni faqat taqriz uçun OJS tizimiga yuklaş uni oçiq joylaştiriş hisoblanmaydi.
05. Ma’lumotlar va kod mavjudligi töğrisidagi bayonot
Har bir maqolada «Ma’lumotlar va dasturiy kodning mavjudligi» nomli alohida bayonot bölişi kerak; u qölyozma topşirilganda taqdim etiladi va