O‘zbekistonda issiqxona xo‘jaliklarida energiya samaradorligini oshirishning tashkiliy va iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish
Qabul qilingan: 2026-07-09 11:57:58
Nashr etilgan: 2026-07-09
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot O‘zbekistonda issiqxona xo‘jaliklarida energiya samaradorligini oshirishning tashkiliy va iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish masalalariga bag‘ishlangan. So‘nggi yillarda texnologiyalarning jadal rivojlanishi, iqlim o‘zgarishi hamda resurslardan barqaror foydalanishga bo‘lgan ehtiyojning ortishi energiya samaradorligini rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda strategik ustuvor yo‘nalishga aylantirdi. Qishloq xo‘jaligi sohasi, ayniqsa issiqxona xo‘jaliklari, isitish, sovutish, sug‘orish va yoritish tizimlaridan intensiv foydalanilishi sababli yuqori energiya iste’moli bilan ajralib turadi. Shu bois energiya resurslaridan samarali foydalanish tarmoqning iqtisodiy barqarorligi va raqobatbardoshligini ta’minlashning muhim omiliga aylandi. Tadqiqotda O‘zbekistonda issiqxona xo‘jaliklarining hozirgi holati, energiya iste’moli tendensiyalari hamda energiya sarfining issiqxona korxonalarining iqtisodiy samaradorligiga ta’siri tahlil qilingan. Zamonaviy energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etish, samarali boshqaruv usullaridan foydalanish, iqtisodiy rag‘batlantirish mexanizmlari va institutsional qo‘llab-quvvatlashning energiya samaradorligini oshirishdagi o‘rniga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari asosida ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, mehnat unumdorligini oshirish hamda issiqxona xo‘jaliklarining barqaror rivojlanishini ta’minlashga qaratilgan tashkiliy va iqtisodiy mexanizmlarni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari O‘zbekistondagi issiqxona xo‘jaliklarining raqobatbardoshligi va uzoq muddatli barqarorligini mustahkamlashga xizmat qilishi mumkin.
Kalit so‘zlar
Adabiyotlar ro'yxati
-
Ahamed, M.S., Guo, H., Tanino, K. (2019). Energy saving techniques for reducing greenhouse energy consumption. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 103, 365–379. DOI: 10.1016/j.rser.2019.01.012
-
Boulard, T., Raeppel, C., Brun, R. (2017). Environmental impact of greenhouse production. Biosystems Engineering, 160, 1–12. DOI: 10.1016/j.biosystemseng.2017.03.006
-
García, J.L., et al. (2021). Sustainable greenhouse systems. Journal of Cleaner Production, 280, 124–136.DOI: 10.1016/j.jclepro.2021.126984
-
International Energy Agency (2022). Energy Efficiency 2022. https://www.iea.org
-
FAO (2021). Energy-smart agriculture. https://www.fao.org
-
World Bank (2023). World Development Indicators. https://databank.worldbank.org
-
Zhang, Y., Wang, X. (2020). Energy optimization in greenhouses. Applied Energy, 265, 114870. DOI:10.1016/j.apenergy.2020.114870
-
Zhou, P., Ang, B.W. (2019). Energy efficiency in developing countries. Energy Policy, 129, 1–10. DOI:10.1016/j.enpol.2019.01.034
-
Lund, H., et al. (2015). Renewable energy systems. Energy, 85, 1–12. DOI: 10.1016/j.energy.2015.01.013
-
Pretty, J. (2008). Sustainable intensification. Science, 319, 123–126. DOI: 10.1126/science.1151362
Mualliflar haqida
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Irrigatsiya va melioratsiya
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Qanday iqtibos keltirish kerak
