2015–2025-yillar oralig‘ida normallashtirilgan suv farqi indeksidagi (NDWI) o‘zgarishlarni fazoviy baholash

Qabul qilingan: 2026-10-13

Nashr etilgan: 2025-12-10

Annotatsiya

..Ushbu tadqiqotda O‘zbekistonning Angor tumanida 2015–2025-yillar oralig‘ida normallashtirilgan farqli suv indeksi (NDWI)ning fazoviy o‘zgarishlari baholandi. Landsat 8 Collection 2 Level-2 sun’iy yo‘ldosh tasvirlari Google Earth Engine platformasida bulutlar, ularning soyalari, qor qoplami va radiometrik to‘yinishni maskalash orqali qayta ishlandi. NDWI har bir tasvir uchun yashil va yaqin infraqizil diapazonlardagi yer yuzasi qaytaruvchanligi asosida hisoblandi, so‘ngra yillik median kompozit tasvirlar shakllantirildi. Fazoviy jihatdan moslashtirilgan rastrlar piksellar bo‘yicha ayirish, tavsifiy statistika va o‘zgarishlarning beshta intervali asosida taqqoslandi. Tahlil 603 231 ta yaroqli taqqoslash pikselini qamrab oldi. O‘rtacha NDWI qiymati 2015-yildagi −0,300216 dan 2025-yilda −0,310154 gacha pasayib, o‘rtacha farq −0,009937 ni tashkil etdi. Standart og‘ish 0,184392 dan 0,153999 gacha kamaydi. Piksellarning 57,28 foizida manfiy, 42,72 foizida esa musbat farqlar kuzatildi. Piksellarning aksariyati (97,69%) −0,2 < ΔNDWI ≤ 0,2 oralig‘iga to‘g‘ri kelib, indeks qiymatlaridagi farqlar asosan kichik ekanligini ko‘rsatdi. 2015-yilda yaroqli piksellarning 0,64 foizida NDWI qiymatlari 1 dan yuqori bo‘lib, ushbu qiymatlar taqdim etilgan statistik natijalarda saqlab qolindi. Tadqiqot natijalari NDWI qiymatlarining umumiy hisobda manfiy tomonga biroz siljiganligini ko‘rsatadi, biroq bu holat yer usti suv havzalari maydonining qisqarganligini mustaqil ravishda tasdiqlamaydi. Aniqlangan farqlarning gidrologik ahamiyatini belgilash uchun qo‘shimcha sifat nazorati, mavsumiy tahlil va validatsiyadan o‘tkazilgan suv obyektlarini tasniflash ishlari talab etiladi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Huang, C., Chen, Y., Zhang, S., & Wu, J. (2018). Detecting, extracting, and monitoring surface water from space using optical sensors: A review. Reviews of Geophysics, 56(2), 333–360. https://doi.org/10.1029/2018RG000598

  2. Pekel, J.-F., Cottam, A., Gorelick, N., & Belward, A. S. (2016). High-resolution mapping of global surface water and its long-term changes. Nature, 540, 418–422. https://doi.org/10.1038/nature20584

  3. Donchyts, G., Baart, F., Winsemius, H., Gorelick, N., Kwadijk, J., & van de Giesen, N. (2016). Earth’s surface water change over the past 30 years. Nature Climate Change, 6, 810–813. https://doi.org/10.1038/nclimate3111

  4. Roy, D. P., et al. (2014). Landsat-8: Science and product vision for terrestrial global change research. Remote Sensing of Environment, 145, 154–172. https://doi.org/10.1016/j.rse.2014.02.001

  5. Wulder, M. A., et al. (2019). Current status of Landsat program, science, and applications. Remote Sensing of Environment, 225, 127–147. https://doi.org/10.1016/j.rse.2019.02.015

  6. McFeeters, S. K. (1996). The use of the Normalized Difference Water Index (NDWI) in the delineation of open water features. International Journal of Remote Sensing, 17(7), 1425–1432. https://doi.org/10.1080/01431169608948714

  7. Gao, B.-C. (1996). NDWI—A normalized difference water index for remote sensing of vegetation liquid water from space. Remote Sensing of Environment, 58(3), 257–266. https://doi.org/10.1016/S0034-4257(96)00067-3

  8. Xu, H. (2006). Modification of normalised difference water index (NDWI) to enhance open water features in remotely sensed imagery. International Journal of Remote Sensing, 27(14), 3025–3033. https://doi.org/10.1080/01431160600589179

  9. Feyisa, G. L., Meilby, H., Fensholt, R., & Proud, S. R. (2014). Automated Water Extraction Index: A new technique for surface water mapping using Landsat imagery. Remote Sensing of Environment, 140, 23–35. https://doi.org/10.1016/j.rse.2013.08.029

  10. Ji, L., Zhang, L., & Wylie, B. (2009). Analysis of dynamic thresholds for the normalized difference water index. Photogrammetric Engineering & Remote Sensing, 75(11), 1307–1317. https://doi.org/10.14358/PERS.75.11.1307

  11. Jones, J. W. (2019). Improved automated detection of subpixel-scale inundation—Revised Dynamic Surface Water Extent (DSWE) partial surface water tests. Remote Sensing, 11(4), 374. https://doi.org/10.3390/rs11040374

  12. Gorelick, N., Hancher, M., Dixon, M., Ilyushchenko, S., Thau, D., & Moore, R. (2017). Google Earth Engine: Planetary-scale geospatial analysis for everyone. Remote Sensing of Environment, 202, 18–27. https://doi.org/10.1016/j.rse.2017.06.031

  13. Zhu, Z., & Woodcock, C. E. (2012). Object-based cloud and cloud shadow detection in Landsat imagery. Remote Sensing of Environment, 118, 83–94. https://doi.org/10.1016/j.rse.2011.10.028

  14. Rokni, K., Ahmad, A., Selamat, A., & Hazini, S. (2014). Water feature extraction and change detection using multitemporal Landsat imagery. Remote Sensing, 6(5), 4173–4189. https://doi.org/10.3390/rs6054173

  15. Olofsson, P., Foody, G. M., Herold, M., Stehman, S. V., Woodcock, C. E., & Wulder, M. A. (2014). Good practices for estimating area and assessing accuracy of land change. Remote Sensing of Environment, 148, 42–57. https://doi.org/10.1016/j.rse.2014.02.015

Mualliflar haqida

Х.Дониёрова

Litsenziya

Mualliflik huquqi (c) 2025 Journal of Hydraulic and Environmental Engineering

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Qanday iqtibos keltirish kerak

2015–2025-yillar oralig‘ida normallashtirilgan suv farqi indeksidagi (NDWI) o‘zgarishlarni fazoviy baholash. (2025). Gidravlika Va Atrof-Muhit Muhandisligi Jurnali, 3(2). https://doi.org/10.35938/jhee-2025-2-00007 (Original work published 2026)

Ushbu muallif(lar)ning eng koʻp oʻqilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.


ISSN 2181-3949 (Online)