Sirdaryo viloyati Xovos tumani sug‘oriladıgan yerlarida sizot suvlari holatini aniqlash va baholash.

Qabul qilingan: 2026-09-30

Nashr etilgan: 2026-09-30

Annotatsiya

 Ushbu tadqiqot ishida Sirdaryo viloyatining Xovos tumanidagi sug‘oriladigan yerlarda
sizot suvlari sathi va minerallashuv holati tahlil qilindi. Tahlillar dala ishlari davomida to‘plangan
ma’lumotlar asosida o‘tkazildi va geografik axborot tizimlari yordamida xaritaga tushirildi. Tadqiqot
davomida quyidagi natijalarga erishildi. So‘nggi ikki yil ichida er osti suvlari sathi pasayganligi
aniqlandi va ular o‘rtacha 2-3 m (33 699 ga) va 3-5 m (22 260 ga) chuqurlik oralig‘ida joylashgan.
Sizot suvlarining yuqori (3 g/l) va juda yuqori (4–5 g/l) minerallashgan hududlari keskin ko‘paygani
aniqlandi va bu hududlar umumiy maydonning taxminan 98 foizini tashkil qiladi. Ushbu tadqiqotda
yaratilgan GIS xaritalari sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash va suv resurslaridan
samarali foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga yordam beradi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Yeganeh, K. H. (2020). A typology of sources, manifestations, and implications of environmental degradation. Management of Environmental Quality an International Journal, 31(3), 765–783. https://doi.org/10.1108/meq-02-2019-0036

  2. Lal, R. (2012). Climate change and soil degradation mitigation by sustainable management of soils and other natural resources. Agricultural Research, 1(3), 199–212. https://doi.org/10.1007/s40003-012-0031-9

  3. Dukhovny V. A., de Schutter J. Water in Central Asia: past, present, future //CRC press, 2011.– New York, The USA. 176 p.

  4. Sokolov, V.I. Water Management in Uzbekistan: Present, Past, and Future. Tashkent, 2015. Vol. 1, 16 p.(in russian)

  5. Kulmatov R., Groll, M., Rasulov, A., Soliev, I., Romic, M. Status quo and present challenges of the sustainable use and management of water and land resources in Central Asian irrigation zones-The example of the Navoi region (Uzbekistan) //Quaternary international, 2018. vol. 464. Pp. 396-410.

  6. Country Report: for Workshop on Eco Efficient Water Infrastructure /Juraev, I. // Ministry of Agriculture and Water Resources, Republic of Uzbekistan. Tashkent– 2008.

  7. Solomon S., Quiel F. Groundwater study using remote sensing and geographic information systems (GIS) in the central highlands of Eritrea //Hydrogeology Journal, 2006. vol. 14, №. 6. Pp. 1029-1041.

  8. Khasanov, S., Li, F., Kulmatov, R., Zhang, Q., Qiao, Y., Odilov, S., Yu, P., Leng, P., Hirwa, H., Tian, C., Yang, G., Liu, H., Akhmatov, D. (2022). Evaluation of the perennial spatio-temporalchanges in the groundwater level and mineralization, and soil salinity in irrigated lands of arid zone: as an example of Syrdarya Province, Uzbekistan. Agricultural Water Management, 263, 107444. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2021.107444

  9. Ivushkin, K., Bartholomeus, H., Bregt, A. K., Pulatov, A. (2016). Satellite thermography for soil salinity assessment of cropped areas in Uzbekistan. Land Degradation and Development, 28(3), 870–877. https://doi.org/10.1002/ldr.2670

  10. Mukhamediev, R. I., Merembayev, T., Kuchin, Y., Malakhov, D., Zaitseva, E., Levashenko, V., Popova, Y., Symagulov, A., Sagatdinova, G., Amirgaliyev, Y. (2023). Soil Salinity Estimation for South Kazakhstan Based on SAR Sentinel-1 and Landsat-8,9 OLI Data with Machine Learning Models. Remote Sensing, 15(17), 4269. https://doi.org/10.3390/rs15174269

  11. Mukhamediev, R. I., Merembayev, T., Kuchin, Y., Malakhov, D., Zaitseva, E., Levashenko, V., Popova, Y., Symagulov, A., Sagatdinova, G., Amirgaliyev, Y. (2023). Soil Salinity Estimation for South Kazakhstan Based on SAR Sentinel-1 and Landsat-8,9 OLI Data with Machine Learning Models. Remote Sensing, 15(17), 4269. https://doi.org/10.3390/rs15174269 Land Fund of the Republic of Uzbekistan. 2024.(in uzbek)

  12. TheState Committee of the Republic of Uzbekistan on Statistics. (2024, April 22). Demography. Retrieved August 2025, from https://www.stat.uz/en/official-statistics/demography

  13. Khasanov, S., Li, F., Kulmatov, R., Odilov, S. Assessment of the Space-Time Dynamics of Soil Salinity in Irrigated Areas Under Climate Change: a Case Study in Sirdarya Province, Uzbekistan. Springer Nature: Journal Water Air Soil Pollution (2021) 232: 216; ISSN:0049-6979E-ISSN:1573-2932; https://doi.org/10.1007/s11270-021-05163-7.

Mualliflar haqida

R Kulmatov
Oʻzbekiston Milliy Universiteti
S Odilov
Oʻzbekiston Milliy Universiteti
J Abdusamatxo‘jayev
Oʻzbekiston Milliy Universiteti
G O‘ktamova
Jizzax Poltexnika Instituti

Litsenziya

Qanday iqtibos keltirish kerak

Sirdaryo viloyati Xovos tumani sug‘oriladıgan yerlarida sizot suvlari holatini aniqlash va baholash. (2026). Irrigatsiya Va Melioratsiya, 12(3), 62-68. https://doi.org/10.35938/IM-2026-12-00013

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.


ISSN 2181-1369 (Online)